Kariyerim bugün iyi bir noktada mı?

Kariyerimin geleceği ne olacak?

Nasıl hamleler yaparsam kariyerim yükselir?

Kariyerim ile mutluluğum birbirine doğrudan bağlı mı?

Hayatta kariyer en önemli şey mi?

Kariyerim adına neleri feda etmeliyim?

. . .

Buna benzer soruları sormak doğamızda var. Sesli sormuyoruz ancak içsesimiz ile bunları sürekli düşünüyoruz. Özellikle finansal güvencenin yeteri kadar kuvvetli olmadığı ve kişinin kariyerinin iyi bir noktada olması sayesinde kendisini daha güvende hissettiği toplumsal yapılarda kariyer stresi ve kariyer endişesi çok daha yüksek oluyor.

Bunun kökündeki sebep aslında çok net; kişi kariyerine ne kadar yatırım yaparsa, diğer rakiplerinden ne kadar daha iyi olursa ve ne kadar öne geçerse – ya da yükselirse – olası bir negatif senaryo da işsiz kalma ihtmali o derece düşük olacaktır. Hatta bir rivayete göre eğer kişi kariyerinde çok iyi ise artık o iş aramaz, “iş fırsatları ona gelir.” Açıkçası bu sonuncusu çok da yanlış değil kendi meslek alanında çok iyi bazı profesyonellerin peşinden koşulduğu doğru. Ama doğal olarak sormamız gereken soru şu; bu kişiler nasıl bu kadar iyiler? Neden bu kişilerin peşinden koşuluyor? Ya da bu soruyu asıl konumuz çerçevesinde, yani “kariyerim” kavramı üzerinden sorarsak, gerçekten kariyer başarısını getiren ne?

İlk ve en önemli faktör, kişinin kendi becerileri, yetkinlikleri ve eğilimleri ile uyumlu bir iş alanı seçmiş olması. Bir çok profesyonel ile yapmış olduğum binlerce iş görüşmesinde, zaman zaman kendime bu kişi aslında ne kadar iyi bir satış yöneticisi olurdu demişimdir. Veya tam satış rolünde çalışmayı hedefleyen bir kişinin aslında çok iyi bir sistem mühendisi olabileceğini düşünmüşümdür. En başarılı profiller, kendi içsel nitelikleriyle yaptıkları işi doğru eşleştirebilen kişiler oluyor.

 

İkinci faktör doğru başlangıç yapmak. Doğru başlangıçtan kastım ise kişinin kendisini değerli hissettiği, kapasitesinin kaldırdığı kadar sorumluluk aldığı ama boş da kalmadığı, ve en önemlisi onu besleyen, liderlik eden, koçluk eden iyi yöneticilerle çalıştığı bir ortam başlaması. Kariyerinde en başarılı kişilerin en temel özelliklerinden bir tanesinin bu olduğunu gözlemliyorum. İyi yöneticiler ortamala profillerden gelecekte çok başarılı olacak kişiler çıkartırken, kötü veya vasat yöneticiler, potansiyeli çok yüksek kişileri kendi egoları sebebiyle ezmekten çekinmiyorlar.

 

Kariyer Endişesi; Kariyerin Geleceği

Kariyerimin Endişesi; Kariyerimin Geleceği

 

Üçüncü ve belki de en önemli faktör kariyer endişesini yönetebilmek. Çok hızlı yükselmek hedefi ile rotasından sapan bir çok kariyer gördüm. Kişinin kendi istekli ve becerikli olduğu alanlara sahip çıkması, gelecek 6 ayda %10 maaş artışı alma hevesi ile gelecek 6 yılındaki %300’lük büyüme ve gelir artışı potansiyelini çarçur etmemesi gerekiyor. Bu yüzden de uzun vadeli düşünmek ve bunu için kariyer endişesini doğru yönetebilmek gerekli.

Kariyer endişesi ile detaylı olarak daha önceden yazmıştım. Buradan Statü Endişesi ve Kariyer konusundaki yazıyı görüntüleyebilirsiniz.

Siz kendi kariyerinize ilişkin endişe yaşıyor musunuz? Geleceğinizi nasıl kararlar şekillendiriyor? Yorum ve sorularınızı yazın.

Kariyer Danışmanlığı konusunda bilgi almak isterseniz de bana buradan yazabilirsiniz.

 

 

 

Bu yazının birinci bölümü: Yeni Mezunların Gelecek Dertleri (Bölüm 1: Realistik Optimizm)

Bu yazının ikinci bölümü: Yeni Mezunların Gelecek Dertleri (Bölüm 2: Kariyer Seçimi ve Yetenekler)

Üniversite mezunlarının, üniversite seçimi yapacakların, iş hayatına atılanların karar süreçlerinde destek olmak amacıyla hazırladığımız sohbetlerin üçüncü bölümünde şu konuları tartıştık:

  • Neyi sevmediğini iyi bil, ki sevdiğini tam sevesin.
  • Yön değiştirebilmek için hiç bir zaman geç değil, yatay mobilite her zaman mümkün
  • Modern çağın attığı kazıklar ve neyi sevdiğini keşfetmenin zorluğu
  • Gerçek dünyayı algılayamadığımızda cevabı nerelerde arıyoruz?
  • Altın Kelepçeler, kıdem tazminatları ve değişimden korkar hale gelmek.
  • Bir gecelik başarının arkasında yatan onlarca yıllık çaba, çaba sarfetmekten korkmamak.
  • Yeni mezunlar ile kıdemli profesyoneller arasında köprü kuran bir girişim Yeni Mezun Kariyer bilgi paylaşım platformu nasıl kuruldu?
  • Bağlı bir dünyada bağlantılarını iyi kullan.

 

Üniversite’den mezun olma arifesinde olan herkesin çok iyi bildiği bir gerçek var, iş bulma süreci oldukça büyük zorluklar barındıran, pek adil olmayan ve çok farklı dinamikleri olan bir süreç. Özellike çoğu üniversiteden mezun olmuş ya da mezun olmaya yaklaşan kişi nasıl bir iş arama süreci yaşaması gerektiğinin farkında değil. Henüz bu noktaya bile gelmeden, ilk olarak kişinin kendi geleceği ile ilgili seçimlerini doğru yapması bunun içinde kendini farkında olması ve doğru kriterleri düşünerek çaba göstermesi gerekiyor. Tüm bu noktaları düşündüğümüzde sektör tecrübesi olan, işini bilen ve genç mezunlarla çalışmış kişilerin daha çok deneyimlerini aktarmaları gerektiğini ve bunun herkes için daha faydalı olacağını düşünüyoruz. Bu tür konuşmaların ve sohbetlerin arkasındaki asıl motivasyonun bu olduğunu hatırlatmadan geçemedim. Bu yüzden, eğer karar aşamasındayız çevrenizdeki insanlardan olabildiğince yararlanmaya, eğer bu karar sürecini geçmişte bıraktıysanız da Yeni Mezun Kariyer Linkedin Grubu gibi platformlar üzerinden deneyimlerinizi paylaşmaya çalışabilirisiniz. Üniversite mezunlarının iş seçimi önemli ve gelecek etkileri yüksek bir konu; bu kesin.

Bu sohbetten faydalandıysanız ve keyif aldıysanız gelecek güncellemeleri kaçırmamak için sol taraftan mail grubuna katılın. Aklınızdaki soruları ise tereddüt etmeden sorun ve yorumlarınızı lütfen paylaşın.

Sevgiler,
Ozan.

Yönetim, Liderlik, Satış ve Kariyer konusunda yazan ve araştıran Furkan Karagöz‘ün daveti üzerine gerçekleştirdiğimiz röportajı olduğu gibi paylaşıyorum.

 

Ozan Bey Merhaba, öncelikle röportaj teklifimizi kabul ettiğiniz için teşekkür ediyorum. Okuyucularımız için oldukça keyifli bir röportajı gerçekleştirdik.

-Öncelikle kendinizi tanıtır mısınız? Kendinizi bir profesyonel olarak nasıl tanımlarsınız? Hikayenizi okuyucularımız oldukça merak ediyor.

Merhabalar,

İnsanın kendisini doğru anlatması öncelikle ne yapmak istediğini ve bunları nasıl yapmak istediğine dayanıyor. Doğal olarak da bu bir yolculuk. Ben bu yolculukta uzun zamandır İnsan Davranışı alanında ilerlemek istediğimi biliyorum ancak bunu nasıl yapacağımla ilgili  farklı yöntemler denemiştim. Bir dönem Pazar Araştırma ve Yönetim Danışmanlığı gibi sektörlerde çalıştım. Uzun sayılabilecek bir süre de (3 yıl) Turkcell’de İK iş ortağı ve İşe Alım Uzmanı olarak çalıştım. 2016 itibariyle de çabalarımı Kariyer Danışmanlığı, Kurumsal Eğitimler ve Girişimcilik faaliyetlerine yönlendiriyorum. Biri Türkçe (Sorgulayarak Mutlu Kalma Sanatı) biri İngilizce (Creative Hiring) isimli iki kitabım var. Üçüncüsü yolda.

 

-Bugün iş dünyasına giren ve girmeye çalışan birçok yeni mezun var. Hepsi kariyeri ile ilgili adımlar atmak istiyorlar. Nereden başlamaları gerekiyor? Kariyer planlamada nasıl bir başlangıç yapmalılar?

 

Bu aslında çok önemli ama bir o kadar da tek cevap vermesi zor bir konu. Buradaki asıl sorumluluk bu kararı alacak olan kişilerde. İlk önce kendilerine karşı dürüst olmaları ve toplumsal baskılardan arınarak hangi iş alanlarında çalışmak istediklerini nasıl zevkleri ve yetenekleri olduğuna bakarak belirlemeleri gerekiyor. Bu da tabi ki pasif, yani bekleye bekleyen yaşanan bir süreç değil. Aktif arayış çok önemli. Aktif arayıştan kastım ise hayatta mümkün olduğunca çok yeni şey deneyimlemek, yeni yerler görmek, insanlarla tanışmak, yeni şeyler yapmak. Ne kadar çok yaşarsanız, neyi sevdiğinizi, neyi yapmak istediğinizi o kadar net keşfetme şansı bulursunuz.

Bu konuda Yeni Mezun Dertleri isimi çok yeni bir sohbet/podcast serisi başlattık. Özellikle önemli karar aşamalarında olanları dinlemeye davet ederim.

 

-Giderek artan rekabet iş dünyasında da birçok zorluk ortaya çıkmasına sebep oluyor. Bu durum insan kaynağı için de geçerli. Peki bu durumda iş dünyasındaki profesyoneller nasıl rakiplerinden öne çıkacaklar? Nasıl fark yaratacaklar?

Fark yaratmak için bir konuda ÇOK İYİ olmak en garanti yol. “Kapital” yani aslında “sermaye” kelimesini bir kaç türevi vardır biliyorsunuz. Tek sermaye parasal sermaye değildir. Örneğin bir sermaye türü “kültürel sermaye”dir, ne kadar kültür sahibi olduğunuz, dünyayı, hayatı, sanatı, bilimi ne kadar anladığınız ve sindirdiğiniz kültürel sermayenizi belirler. Yine sosyal çevre bir sermayedir. Kısaca “network sermayesi” diyebiliriz. Ne seviyede, ne yakınlıkta ve ne mevkilerde tanıdıklarınızın olduğu sizini network sermayenizi belirler. En önemli ve en etkili sermaye ise “entellektüel sermaye” ya da “bilgi sermayesi”dir. Bunu kimse elinizden alamaz ve hayat boyu azalmaz, artar. Bu sermayelere yaptığınız yatırım, en az para sermayesi kadar değerlidir. Bu yüzden sürekli gelişime açık olmak gerekir. Ancak entellektüel sermayeyi paraya nasıl çevireceğinizi ise yine sizin bulmanız gerekir.

Bir konuda çok iyi olmak, o konuda çok kuvvetli bir bilgi sermayesine sahip olmak için ise en başta o konu ile yakından “ilgili” olmak ve “merak etmek” gereklidir. O yüzden benim önerim, işin orjin noktasına “hangi konularda meraklıyım ve tutkuluyum?” sorusunu sormak ve bunun üzerine sermaye inşa etmeye başlamaktır.

 

-İşin bir de işveren markası tarafı var. İşverenler yani firmalar yetenek bulmakta zorlanıyorlar ve yetenekleri elde tutmakta zorluklar yaşıyorlar. Bunun için firmaların insan kaynakları neler yapabilir?

 

Artık çalışanlar ile şirketler arasında onlarca yıl sürecek sadakat anlaşmalarının yapıldığı dönem geçti. Çalışanlar yaptıkları işin anlamlı ve değerli olmasını istiyorlar. Şirketin uzun vadeli hedefini anlamak, kendi becerileriyle örtüşen ve fayda sağladıkları işlerde çalışmak istiyorlar. Bunun dışında saygıyla davranılmak, adil ödeme ve yan haklar sistemleri ile karşılaşmak ve doğru terfi ve yükselme ihtimallerinin önünün açık olduğunu görmek istiyorlar.

İyi bir işveren markası, en başta doğru bir hikaye yaratır. Bu hikayenin merkezine de EVP’yi (Employer Value Proposition) yani, İşveren Değer Önermesini koyar. Tüm işveren markası pazarlama eforu da bunun etrafında kurgulanır. Bu yüzden firmaların ilk önce özlerine dönüp, bu şirket niye var, nasıl bir değer üretiyor,  sorularını kendilerine sormaları ve bunun üzerine bir strateji inşa etmeleri gerekiyor. Bu konuda Simon Sinek’in Start With Why isimli konuşmasını ve çalışmasını kuvvetle öneririm.

 

-Bazı global ve kurumsal firmalar özellikle yetenekli çalışanları için kariyer planlaması yapıyorlar. Bu yeterli mi? Profesyoneller için insan kaynakları departmanlarının yaptığı planlamalar yeterli oluyor mu? Her profesyonel kendi kariyer gelişiminden sorumlu olarak mı hareket etmeli?

 

Kariyer planlamasını yapmak, asli olarak çalışanın kendisinin görevi ve sorumluluğudur. Artık her kişi bir marka veya kendi becerileri ve gelişim olanları olan bir “şirket”. Yani herkes kendi vücudunda barındırdığı bu şirketin başarılı olmasını sağlamak uğruna çalışmak, gelişmek, doğru stratejik kararları almak ve eforunu doğru yönlendirmek zorunda. Kariyer Danışmanlığı çalışmalarımda sık sık karşılaşıyorum, işin en zor kısmı kişinin “kendi hikayesini” keşfetmesi. Bunu çözdükten sonra gerisi geliyor.

Diğer yandan şirketlerin sorumluluğu çalışanlarına karşı açık olmak ve onların önünü açmak noktasında. Zaten en baştan, artık bir çalışanın şirkete girip, orada idealde 7 yıl çalışacağına ilişkin bir kariyer planlaması yapılmamalı. Kişilerin iş değiştirme aralıkları arttı, şirketlerde çalıştıkları süreler kısaldı. Bunu dikkate alacak, yüksek tempolu, çalışanların sadece kendi iş tanımları ile sınırlı kalmadan ek sorumluluklar alabilecekleri, daha esnek ve daha yatay yapılar tasarlanmalı. Özellikle ek sorumluluk almaya esnek olarak fırsat veren, kişilerin yeteneklerini ortaya koymasına izin veren kurumsal yapılarda sadakat ve çalışan performansının daha yüksek olduğunu gözlemliyorum.

 

-Başarılı bir profesyonel olabilmek yani iyi ve başarılı bir kariyere sahip olabilmek için iş hayatının ilk yıllarında ne yapmak gerekiyor?

 

İyi gözlemlemek çok önemli. Sadece işin nasıl yapıldığını öğrenmek değil kastım, aynı zamanda daha geniş bakarak, iş hayatı nasıl işliyor, bir kurum kültürünün insanlar üzerindeki etkileri neler, güç ilişkileri, politik ilişkiler, ilişki yönetimi teknikleri gibi konular da gözlemlenmeli.  İkincisi ise daha önce yazdığım gibi Dengeyi Uzun Vade’de Aramak. Kısa vadede iş yaşam dengesi bozulabilir ancak “değer mi” sorusuna cevap verirken uzun vadeli düşünmek gerekiyor.

-Bugün hem ülkemiz hem de dünyamız için başarılı girişimcilere ihtiyacımız var. Girişimci olmak isteyen okuyucularımız için ne tavsiye edersiniz?

Girişimcilik bir ekosistem meselesi. Sadece doğru fikre sahip olmak yeterli değil. Doğru ortakları bulabilmek, doğru teknik/ticari eşleşmeleri sağlamak, kuluçka merkezleri ile yakın çalışmak, yatırımcı desteğini takip etmek gibi konular başarıyı belirliyor. Bu yüzden girişimci olmak isteyen kişiler en başta, kendilerini bu girişimcilik ekosisteminin içerisine sokmalı, network ve ilişki geliştirmeliler. İkincisi; girişimciliğin en özündeki düşünce insanların gerçekten ihtiyacı olan bir hizmet ve ürünü onlara vermektir, bunun içinde “İnsanların neye ihtiyacı var?” sorusunu sormak gerekli. Bu soruya herkesin cevabı farklı olacaktır, ki bu farklılıklar da farklı girişimlerin başlangıç noktasını oluşturur. Üçüncüsü; bu alanda dünyaca ünlü başarılı girişimcilerin, Peter Thiel’lerin, Elon Musk’ların, Gary Vaynerchuck’ların hikayelerini okumalı, doğru yaptıklarını tekrarlamalı, hatalarından da öğrenmeliyiz.

 

-Siz de kariyer danışmanlığı hizmeti veriyorsunuz. Bu hizmeti alan danışanlarınızın kariyerlerinde nasıl bir değişim oluyor? Sizinle çalıştıktan sonra ne gibi kazanımlar elde ediyorlar?

 

Kariyer planlaması yapmak oldukça zor ve karmaşık bir süreç. Hele ki Türkiye’de. En başta kişinin kendi hikayesini keşfetmesi, Türkiye veya Yurtdışı piyasasındaki iş fırsatlarını bilmesi, hangi kariyer rotasının bir kaç yıl sonra nereye götüreceğini hesaplaması ve tüm bu seçimlerini içinde bulunduğu hayatın engel ve zorluklarıyla örtüştürmesi gerekiyor. Ben bu karar süreçlerinin tamamında hem sosyolojik ve psikolojik eğitim ve arka planımı kullanarak hem de İşe Alım ve Yönetim Danışmanlığı alanındaki tecrübelerimi ve saha bilgimi dahil ederek mümkün en iyi desteği vermeyi hedefliyorum. Birlikte çalışma şansı bulduğum kişilerin en büyük kazanımı kendi becerileri ile uygun, yapmaktan zevk aldıkları,  gelecek hedefleri ile uyumlu işlere doğru ilerlemeye başlamak oluyor. “İyi bir hayatın” kendimizden büyük bir sorun bulup onun uğruna çalışmakla yakından alakalı olduğunu da düşünüyorum. Bu yüzden yaptığımız işler sadece maddi kazanca yaramamalı aynı zamanda anlam duygusuna da cevap vermeli. Birlikte yaptığımız çalışmaların özünde bu iki koşulu da tatmin edecek formüller bulmak ve gelecek stratejileri çizmek yatıyor.

Tüm bunlara ek olarak doğru CV yazma, iş görüşmesi teknikleri, etkili ifade biçimleri, doğru ön-yazı veya tanışma metni oluşturma gibi teknik konularda da severek yardımcı oluyorum.

 

-Röportaj için tekrar teşekkür ediyoruz. Son olarak eklemek istediğiniz birşey var mıdır?

www.ozandagdeviren.com a girdiğinizde karşınıza çıkan ekrandan özel posta grubuma dahil olmaya davet ederim. Buraya üye olarak gelecek yazıları ve yeni projelerimi kaçırmadığınızdan emin olabilirsiniz. Üçüncü kitap için geribildirim alacağım kişileri bu grup içerisinden seçmeyi planlıyorum.

Gelen mesajları cevapsız bırakmıyorum, ilgili olduğum konulardaki sorularınızı iletisim@ozandagdeviren.com üzerinden bana sorabilirsiniz.

Teşekkürler.

Tavsiye verirken de tavsiye alırken de dikkatli olmak gerekiyor. Özellikle Türk Kültürü’nde insanlar otorite pozisyonundan konuşmayı ve başkalarını yönlendirmeyi seviyorlar, bunun psikososyal etkileri ayrı bir tartışma konusu.
İş görüşmelerinde olumlu değerlendirilme şansını arttırmak isteyen adayların ne yapması ve yapmaması gerektiğine baktığımızda dişe dokunan bir kaynak olmadığı gibi verilen tavsiyelerin de çoğu yanlış.
Binlerce iş görüşmesinde değerlendiren tarafta oturmuş birisi olarak sizinle “iş görüşmesinde yapılmaması gerekenkenlere” ilişkin gözlemlerimi paylaşıyorum. Uyarımızla parelel olarak burada yazanları da kanun olarak kabul etmemeli ve kendi eleştireli süzgecinizden geçirmelisiniz.

İş görüşmelerine her zaman vaktinden önce gidin.
Evet görüşmelere geç kalmamalısız. Dakiklik ise bir iş disiplini gösterir ve önemlidir. Ancak görüşmeye geç kalmamak adına sözleşilen saatten 45 dakika önce orada olmanız iş görüşmenizi yapan kişiyi zor durumda bırakacaktır. Bir yandan nezaket usulü sizi bir saate yakın bekletmiş olmak istemeyecektir; bir yandan ise iş planını farklı yaptığı için zor durumda kalacaktır.

Görüşmelerde güleryüzlü olun.
Tüm duyguları profesyonellik ve nezaket sınırları içerisinde göstermeniz ve “gerçek insan” gibi davranmanız her şeyden önemlidir.  Güleryüzlü olmak genel itibariyle tercih edilen bir özelliktir, insanların size pozitif yaklaşım şansını da arttırır. Ancak ortada komik bir şey yokken gülen birisinin nasıl göründüğünü tahmin edebilirsiniz. Doğrusu, güleryüzlü olmaya çabalamak değil, karşınızdaki kişinin ruh haliyle temas içinde olacak şekilde iletişim kurmaktır.

Sert bir görünüm çizin.
Bazı adayların görüşmeler sırasında aşırı ciddi ve sert bir tavır takındığını gözlemledim. İşin kötüsü, bunu doğal mizaçlarından ötürü yapmıyorlar. Bir şekilde daha sert bir tonda konuşmanın, keskin ifadeler kullanmanın onları daha kuvvetli profesyoneller olarak göstereceğine inanıyorlar. Bunu özellikle kıdemi düşük ve özgüven sıkıntısı yaşayan kişiler yapıyor. Güçlü gözükmenin yolu kaba veya sert olmaktan geçmiyor. Hele ki bu tavırlar yapmacık olduğu zaman ise karşı tarafta özgüvenli değil güvesiz bir kişi profili çiziyorsunuz.

Gerçek iş değiştirme sebeplerinizi söylemeyin.
İş görüşmesine giden çoğu kişide, eğer bir işten neden ayrıldığını söylerse olumsuz değerlendirileceğine ilişkin bir algı var. Yeri geldiği zaman ücretin yetersiz olması, eski yöneticilerle sorun yaşamış olmak gibi sebepleri doğrudan ve dürüst olarak söylemek size eksi değil, açıklığınızla artı puan kazandırabilir. Gerçek iş değiştirme sebeplerinizi söylerken yaşadığınız düşünce sürecini paylaşmanız da sağlıklı olacaktır.

Devam Edecek…